У Польшчы змяняюць правілы правядзення дзяржаўных экзаменаў па польскай мове для замежнікаў. Рэформа павінна спрасціць арганізацыю тэставання і пашырыць колькасць экзаменатараў на фоне рэзкага росту попыту на моўныя сертыфікаты.
Заканадаўчы праект падрыхтавала Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі. Асноўная частка змяненняў уступіць у сілу ў 2027 годзе, аднак асобныя палажэнні пачнуць дзейнічаць ужо ў перыяд набору на 2026/2027 навучальны год. Папраўкі да закона падпісаў прэзідэнт Польшчы.
Першапачаткова сертыфікат па польскай мове выкарыстоўваўся пераважна ў акадэмічным асяроддзі. Аднак за апошнія гады ён стаў важным дакументам і для міграцыйных працэдур.
Па дадзеных Gazeta Prawna, калі ў 2018 годзе экзамен здалі крыху больш за 5 тысяч чалавек, то ў 2024 годзе — ужо звыш 21,7 тысячы.
«Сістэма больш не справіцца з нагрузкай», — прызнала намеснік міністра навукі і вышэйшай адукацыі Кароліна Зіоло-Пужук, каментуючы неабходнасць рэформы.
Па словах чыноўніцы, змяненні павінны паскорыць працу Дзяржаўнай камісіі па пацвярджэнні ведаў польскай мовы як замежнай, а таксама адаптаваць сістэму да новых візавых і адукацыйных патрабаванняў.
Жорстчэйшыя патрабаванні да экзаменацыйных цэнтраў
Праводзіць экзамены змогуць толькі тыя ўстановы, якія рэальна навучаюць польскай мове або праводзяць праграмы польскай філалогіі. Міністэрства навукі і вышэйшай адукацыі атрымае права адклікаць ліцэнзіі на правядзенне экзаменаў — як па рэкамендацыі камісіі, так і па ўласнай ініцыятыве.
Узмацняюцца і правілы падоўжання акрэдытацыі: цяпер будзе ўлічвацца аб’ём выкладання польскай мовы ў канкрэтнай установе.
Больш экзаменатараў і пераразмеркаванне нагрузкі
Згодна з рэформай, адна экзаменацыйная камісія зможа адначасова прымаць да 30 кандыдатаў замест папярэдніх 20. На кожныя дадатковыя 15 чалавек будзе прызначацца дадатковы экзаменатар.
Таксама ўводзіцца афіцыйнае падзел удзельнікаў па ўзроставых групах — да 16 гадоў і старэй за 16 гадоў.
Пашырыцца і круг спецыялістаў, якія змогуць працаваць у камісіях. Акрамя выпускнікоў польскай філалогіі, да экзаменаў дапусцяць таксама выкладчыкаў з іншай вышэйшай адукацыяй пры наяўнасці практычнага досведу навучання польскай як замежнай.
Акрамя таго, Дзяржаўная камісія па пацвярджэнні ведаў польскай мовы як замежнай атрымае права правяраць працу экзаменацыйных цэнтраў.
Кантроль пісьмовых работ таксама ўзмоцніцца: доля паўторнай праверкі павялічыцца з 20% да 30%.
Новыя паўнамоцтвы NAWA
Дадатковыя функцыі атрымае Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Агентства будзе прымаць заяўкі на дублікат сертыфікатаў і адказваць за збор экзаменацыйных плацяжоў.
