Рост колькасці злачынстваў на глебе ненавісьці супраць украінцаў у Польшчы супаў з актывізацыяй расійскіх інфармацыйных аперацый. Аналітыкі папярэджваюць, што звязаныя з Расіяй і Беларуссю сеткі ўзмацнілі распаўсюд антыўкраінскай прапаганды, а паліцыя фіксуе ўсё больш зваротаў ад грамадзян Украіны, якія сталі ахвярамі нападаў, пагроз і абразаў.
Як паведамляе Bankier.pl са спасылкай на дадзеныя Галоўнай камендатуры паліцыі, за першае паўгоддзе 2026 года ўкраінцы падалі ў Польшчы 180 заяў аб злачынствах на глебе ненавісьці. Гэта на 30% больш, чым за аналагічны перыяд мінулага года. Калі тэндэнцыя захаваецца, да канца года колькасць падобных зваротаў можа ўпершыню дасягнуць 360.
Часцей за ўсё ўкраінцы паведамляюць аб фізічных нападах, словесных абразах, прыніжэнні годнасці і праявах ненавісці ў інтэрнэце.
Расійская прапаганда ўзмацніла антыўкраінскія кампаніі
Па дадзеных Цэнтра аналізу дэзінфармацыі NASK, з 1 па 13 ліпеня рэзка ўзрасла актыўнасць акаўнтаў, звязаных з Расіяй і Беларуссю. Іх інфармацыйныя кампаніі былі сканцэнтраваны вакол чатырох тэм: стварэння Украінскага нацыянальнага пантеона, перадачы Украіне ракет для комплексаў Patriot, публікацыі ФСБ матэрыялаў пра Волынскую трагедыю і заяў бывшага кіраўніка ўкраінскай ваеннай разведкі Кірыла Буданава.
Як паведамляе TVN24, аналітыкі NASK выдзелілі пяць асноўных наратываў, якія прасоўваюцца ў польскім інфармацыйным прасторы:
- Украіна нібыта з'яўляецца «нацысцкай дзяржавай», якая не паважае польскую гісторыю;
- ваенная дапамога Кіеву нібыта аслабляе абаронную здольнасць Польшчы
- Расія нібыта раскрывае «праўду» пра Волынскую трагедыю, у той час як Украіна хавае гістарычныя факты
- Украіна нібыта ўяўляе пагрозу для Польшчы
- польскія ўлады нібыта наўмысна зменшваюць значэнне Волынскай трагедыі.
Па ацэнцы аналітыкаў, мэта гэтых кампаній — сфармаваць устойлівыя антыўкраінскія настроі, знізіць падтрымку супрацоўніцтва Варшавы і Кіева, а таксама падарваць давер да польскіх дзяржаўных інстытутаў і рашэнняў аб дапамозе Украіне.
У NASK таксама звярнулі ўвагу, што асобныя польскія палітыкі ў апошнія дні публічна паўтаралі частку гэтых тэзісаў, тым самым спрыяючы іх далейшаму распаўсюджванню.
Польшча падтрымала адказ ЕС і НАТА
На фоне ўзмацнення інфармацыйных атак Міністэрства замежных спраў Польшчы вітае сумесныя заявы ЕС і НАТА, якія асуджаюць маштабныя расійскія кібераперацыі.
У ведамстве падкрэслілі, што Расія выкарыстоўвае спецыяльныя службы, кіберзлачынцаў і афіліяваныя структуры для правядзення аперацый уплыву, накіраваных на дестабілізацыю краін Еўрапейскага саюза і НАТА. Польшча таксама падтрымала ўвядзенне новых еўрапейскіх санкцый супраць асоб і арганізацый, датычных да падобных аперацый.
Сацыёлаг: нападаў становіцца ўсё больш
Прафесар Варшаўскага універсітэта Пшэмыслаў Садура лічыць, што рост колькасці злачынстваў на глебе ненавісці непасрэдна адлюстроўваецца і ў паўсяднёвым жыцці.
Падставай для яго каментару стаў нядаўні інцыдэнт у гарадскім аўтобусе Бельско-Бялы. Там 54-гадовы мужчына абразіў трох грамадзянок Украіны, сярод якіх былі дзве 11-гадовыя дзяўчынкі, а затым ужыў сілу да адной з жанчын. Паводле дадзеных пракуратуры, падазраваны прызнаў сваю віну.
Па словах Садуры, адзіным эфектыўным спосабам барацьбы з падобнымі праявамі застаецца хуткае і непазбежнае пакаранне вінаватага.
Чаму ўзрастае напружанне
Сацыёлаг лічыць, што цяперашняя сітуацыя стала вынікам адначасова некалькіх фактараў. Сярод іх — шматгадняя расійская дэзінфармацыйная кампанія, накіраваная на разжыгванне варожасці паміж палякамі і ўкраінцамі, выкарыстанне антыўкраінскіх настрояў польскімі папулістамі ў палітычнай барацьбе, а таксама апасенні часткі грамадства з-за дадатковай нагрузкі на дзяржаўныя службы пасля прыбыцця мільёнаў украінскіх бежанцаў.
На думку эксперта, дзяржава своечасова не патлумачыла грамадзянам, што здольна справіцца з гэтымі выклікамі, чым і скарысталіся распаўсюднікі дэзінфармацыі.
Садура падкрэслівае, што выпадак у Bielsko-Biała — далёка не выключэнне.
«Зарэгістраваныя напады — толькі вяршыня айсберга. Абразаў, якія наогул не трапляюць у афіцыйную статыстыку, значна больш. Паліцэйскія дадзеныя таксама паказваюць, што колькасць актаў гвалту — як словеснага, так і фізічнага — працягвае расці і, верагодна, будзе павялічвацца і далей», — адзначыў прафесар.
На думку аналітыкаў, спалучэнне маштабнай інфармацыйнай кампаніі, палітычнай палярызацыі і росту сацыяльнай напружанасці стварае спрыяльную глебу для далейшага павелічэння колькасці злачынстваў на глебе ненавісьці супраць украінцаў у Польшчы.
