У найбуйнейшай польскай апазіцыйнай партыі «Права і справядлівасць» (PiS) разгарэўся сур’ёзны ўнутраны канфлікт. Кіраўнік партыі Яраслаў Качыньскі заявіў, што каля 30 дэпутатаў, звязаных з былым прэм’ер-міністрам Матэушам Маравецкім, адмовіліся ад членства ў партыі. Канчатковае рашэнне павінны прыняць палітычны камітэт PiS.
Прычынай канфлікту стала аб’яднанне «Rozwój Plus», створанае вакол Моравецкага. Кіраванне PiS лічыць, што структура можа стаць асобным цэнтрам уплыву ўнутры партыі і пагражае яе адзінству. Сам Моравецкі і яго прыхільнікі заяўляюць, што ідзе гаворка толькі пра платформу для абмеркавання ідэй і развіцця правага руху.
Напружанне ўзрасла пасля таго, як кіраўніцтва PiS патрабавала ад дэпутатаў, звязаных з аб’яднаннем, падпісаць дэкларацыю аб лаяльнасці. Дакумент павінен быў пацвердзіць, што яны не будуць удзельнічаць у стварэнні асобнага палітычнага праекта за межамі партыі. У адваротным выпадку ім пагражалі працэдурай выключэння з PiS.
Моравецкі адмовіўся падпісваць такую дэкларацыю. Ён заявіў, што застаецца членам PiS, але прапанаваў адмовіцца ад пасады намесніка старшыні партыі.
На словы Яраслава Качыньскага, праблема заключаецца не толькі ў самім аб'яднанні, але і ў спробах стварыць унутры партыі асобную структуру.
— Прыблізна трыццаць з лішнім дэпутатаў нашай формацыі адмовіліся ад членства. У аўторак адбудзецца пасяджэнне палітычнага камітэта, які ўлічыць гэты факт, — заявіў Качыньскі.
Самі прыхільнікі былога прэм’ера раней заяўлялі, што не плануюць выходзіць з партыі, але адмаўляюцца падпісваць дэкларацыю аб лаяльнасці.
У той жа час кіраўнік PiS падкрэсліў, што не хоча ператвараць канфлікт у асабістую варожасць.
— Мы не хочам развітвацца з непрыязнасцю або негатыўнымі эмоцыямі. Проста так склаліся абставіны, — сказаў ён.
Качыньскі лічыць, што дзейнасць прыхільнікаў Моравецкага магла б праходзіць унутры існуючых структур PiS — напрыклад, у рамках партыйных працоўных груп або ўнутраных форумаў.
Барацьба за будучыню PiS
Канфлікт вакол «Rozwój Plus» звязаны не толькі з фармальнай дэкларацыяй лаяльнасці. Пасля паражэння PiS на парламенцкіх выбарах унутры партыі ідзе барацьба за ўплыў і будучае кіраўніцтва.
Мацей Маравецкі доўгі час лічыўся адным з магчымых пераемнікаў Яраслава Качыньскага. Быўшы прэм’ер, ён захоўвае падтрымку часткі дэпутатаў і партыйнага актыву, таму яго самастойная палітычная структура стала ўспрымацца кіраўніцтвам PiS як патэнцыйны выклік.
Асяроддзе Моравецкага заяўляе, што яго працягваюць падтрымліваць каля 40 дэпутатаў. Прыхільнікі былога прэм’ера таксама ўказваюць, што сярод падпісантаў ліста Моравецкага да Качыньскага былі дэпутаты, якія фармальна не з’яўляюцца членамі PiS.
Калі канфлікт прывядзе да канчатковага сыходу групы Моравецкага, гэта стане адным з самых сур’ёзных унутраных крызісаў у PiS за апошнія гады і можа паўплываць на расстаноўку сіл унутры польскай правіцы.
