Да Дня маці ў Польшчы (26 мая) апублікавалі дадзеныя пра тое, як выглядае сярэднестатыстычная мама сёння. Гэта замужняя жанчына з вышэйшай адукацыяй з горада, але за гэтым вобразам хаваюцца прыкметныя змены: жанчыны нараджаюць пазней, дзяцей становіцца менш, а амаль кожны трэці дзіця з’яўляецца па-за шлюбам.
У 2025 годзе сярэдні ўзрост жанчыны пры нараджэнні дзіцяці ў Польшчы перавысіў 31 год, што прыкладна на пяць гадоў больш, чым 25 гадоў таму. Пры гэтым узроставая разнастайнасць застаецца вельмі шырокай: самай маладой маці было ўсяго 13 гадоў, а самай старэйшай — 54 гады. На другое дзіця часцей за ўсё вырашаюцца прыкладна праз два гады пасля нараджэння першага.
Нягледзячы на гэтыя змены, Польшча па-ранейшаму знаходзіцца прыкладна ў сярэдзіне еўрапейскага рэйтынгу па ўзросце маці. Для параўнання, у Балгарыі жанчыны нараджаюць у сярэднім крыху пасля 28 гадоў, а ў Ірландыі — амаль у 33 гады.
Калі казаць пра тыповы партрэт польскай мамы, то гэта часцей за ўсё замужняя жанчына з вышэйшай адукацыяй, якая пражывае ў горадзе, асабліва ў Мазавецкім ваяводстве. Першае дзіця яна звычайна нараджае ў першы год шлюбу.
За апошнія дзесяцігоддзі рэзка змянілася і сама дэмаграфія. У 1980 годзе ў Польшчы нараджалася амаль 700 тысяч дзяцей у год, а ў 2025 годзе — каля 238 тысяч. Гэта зніжэнне амаль на дзве траціны за 40 гадоў. Паралельна змяняліся і сямейныя мадэлі: калі ў 1980 годзе па-за шлюбам нараджалася 4,8% дзяцей, то да 2000 года ўжо 12,1%, а ў 2025 годзе гэты паказчык дасягнуў 28,4%. Сёння амаль кожны трэці дзіця з’яўляецца па-за афіцыйным шлюбам.
Цікава і тое, як размеркаваны нараджэнні па часе: часцей за ўсё дзеці нараджаюцца ў ліпеньскія аўторкі. Сярэдняя вага нованароджанага складае каля 3,5 кілаграма, а цяжарнасць звычайна доўжыцца 39 тыдняў. У 2025 годзе ў краіне зафіксавалі каля 37 выпадкаў нараджэння тройняшак і амаль 3000 двайнят. Пры гэтым самы маленькі нованароджаны важыў каля 350 грамаў, а самы вялікі — амаль 6 кілаграмаў.
Усё гэта паказвае, наколькі моцна змянілася мацярынства ў Польшчы за апошнія дзесяцігоддзі: жанчыны нараджаюць пазней, сем’і становяцца больш разнастайнымі, а сама мадэль бацькоўства паступова змяняецца разам з грамадствам.
