W Polsce zmieniają zasady przeprowadzania państwowych egzaminów z języka polskiego dla obcokrajowców. Reforma ma uprościć organizację testowania i zwiększyć liczbę egzaminatorów w obliczu gwałtownego wzrostu popytu na certyfikaty językowe
Projekt ustawy przygotowało Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Główna część zmian wejdzie w życie w 2027 roku, jednak niektóre przepisy zaczną obowiązywać już w okresie rekrutacji na rok akademicki 2026/2027. Poprawki do ustawy podpisał prezydent Polski.
Początkowo certyfikat z języka polskiego był wykorzystywany głównie w środowisku akademickim. Jednak w ostatnich latach stał się ważnym dokumentem także w procedurach migracyjnych.
Z danych Gazeta Prawna wynika, że jeśli w 2018 roku egzamin zdawało nieco ponad 5 tysięcy osób, to w 2024 roku już ponad 21,7 tysiąca.
„System nie radzi sobie już z obciążeniem” — przyznała wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Karolina Zioło-Pużuk, komentując potrzebę reformy.
Według urzędniczki zmiany mają przyspieszyć pracę Państwowej Komisji Poświadczenia Znajomości Języka Polskiego jako Obcego, a także dostosować system do nowych wymogów wizowych i edukacyjnych.
Zaostrzone wymagania dla centrów egzaminacyjnych
Egzaminy będą mogły przeprowadzać tylko te instytucje, które rzeczywiście uczą języka polskiego lub prowadzą programy filologii polskiej. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego uzyska prawo do cofania licencji na przeprowadzanie egzaminów — zarówno na wniosek komisji, jak i z własnej inicjatywy.
Zaostrzają się również zasady przedłużania akredytacji: teraz będzie brany pod uwagę zakres nauczania języka polskiego w danej instytucji.
Więcej egzaminatorów i redystrybucja obciążenia
Zgodnie z reformą jedna komisja egzaminacyjna będzie mogła jednocześnie przyjmować do 30 kandydatów zamiast dotychczasowych 20. Na każde dodatkowe 15 osób będzie wyznaczany dodatkowy egzaminator.
Wprowadzane jest również oficjalne podział uczestników według grup wiekowych — do 16 lat i powyżej 16 lat.
Rozszerzy się także krąg specjalistów, którzy będą mogli pracować w komisjach. Oprócz absolwentów filologii polskiej, do egzaminów dopuszczeni zostaną także nauczyciele z innym wykształceniem wyższym, pod warunkiem posiadania praktycznego doświadczenia w nauczaniu języka polskiego jako obcego.
Co więcej, Państwowa Komisja Poświadczenia Znajomości Języka Polskiego jako Obcego uzyska prawo do kontrolowania pracy centrów egzaminacyjnych.
Kontrola prac pisemnych również zostanie wzmocniona: udział ponownej weryfikacji wzrośnie z 20% do 30%.
Nowe uprawnienia NAWA
Dodatkowe funkcje uzyska Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej. Agencja będzie przyjmować wnioski o duplikaty certyfikatów i odpowiadać za zbieranie opłat egzaminacyjnych.
