Z okazji Dnia Matki w Polsce (26 maja) opublikowano dane na temat tego, jak wygląda przeciętna mama dzisiaj. To zamężna kobieta z wykształceniem wyższym z miasta, ale za tym wizerunkiem kryją się zauważalne zmiany: kobiety rodzą później, dzieci jest mniej, a prawie co trzecie dziecko pojawia się poza małżeństwem.
W 2025 roku średni wiek kobiety przy urodzeniu dziecka w Polsce przekroczył 31 lat, co jest około pięciu lat więcej niż 25 lat temu. Przy tym rozrzut wiekowy pozostaje bardzo szeroki: najmłodsza matka miała zaledwie 13 lat, a najstarsza — 54 lata. Na drugie dziecko najczęściej decydują się około dwa lata po urodzeniu pierwszego.
Pomimo tych zmian, Polska wciąż znajduje się mniej więcej w połowie europejskiego rankingu pod względem wieku matek. Dla porównania, w Bułgarii kobiety rodzą średnio nieco po 28 roku życia, a w Irlandii — prawie w 33 lata.
Jeśli mówimy o typowym portrecie polskiej mamy, to najczęściej jest to zamężna kobieta z wykształceniem wyższym, mieszkająca w mieście, szczególnie w województwie mazowieckim. Pierwsze dziecko zazwyczaj rodzi w pierwszym roku małżeństwa.
W ciągu ostatnich dziesięcioleci drastycznie zmieniła się także sama demografia. W 1980 roku w Polsce rodziło się prawie 700 tysięcy dzieci rocznie, a w 2025 roku — około 238 tysięcy. To spadek o prawie dwie trzecie w ciągu 40 lat. Równolegle zmieniały się także modele rodzinne: jeśli w 1980 roku poza małżeństwem rodziło się 4,8% dzieci, to w 2000 roku już 12,1%, a w 2025 roku wskaźnik ten osiągnął 28,4%. Dziś prawie co trzecie dziecko pojawia się poza oficjalnym małżeństwem.
Interesujące jest również to, jak rozkładają się porody w czasie: najczęściej dzieci rodzą się we wtorki w lipcu. Średnia waga noworodka wynosi około 3,5 kilograma, a ciąża zazwyczaj trwa 39 tygodni. W 2025 roku w kraju odnotowano około 37 przypadków narodzin trojaczków i prawie 3000 bliźniaków. Przy tym najmniejszy noworodek ważył około 350 gramów, a największy — prawie 6 kilogramów.
Wszystko to pokazuje, jak bardzo zmieniło się macierzyństwo w Polsce w ciągu ostatnich dziesięcioleci: kobiety rodzą później, rodziny stają się bardziej zróżnicowane, a sama model rodzicielstwa stopniowo zmienia się wraz z społeczeństwem.
