Były więzień polityczny, dziennikarz i aktywista Związku Polaków na Białorusi Andrzej Poczobut wraz z organizacją praw człowieka Amnesty International zwrócił się do premiera Polski Donalda Tuska z prośbą o zmianę zasad wydawania dokumentów podróży dla obywateli białoruskich
Powodem stała się decyzja władz Białorusi w 2023 roku o zaprzestaniu przedłużania paszportów obywatelom przebywającym poza granicami kraju. Dla wielu Białorusinów mieszkających w Polsce stworzyło to poważne problemy: bez ważnego paszportu pojawiają się trudności z podróżami, załatwianiem dokumentów i potwierdzaniem tożsamości.
W otwartym liście do premiera Poczbuta i Amnesty International proponują zmianę obowiązującego systemu, aby uczynić go bardziej stabilnym
Wśród głównych wymagań:
🔹 wydłużyć ważność polskich dokumentów podróży dla cudzoziemców przynajmniej do trzech lat. Obecnie wielu Białorusinów zmuszonych jest regularnie ubiegać się o przedłużenie dokumentów;
🔹 ustalić zasady wydawania dokumentów podróży w ustawie, a nie przedłużać tymczasowych decyzji zarządzeniami Ministerstwa Spraw Wewnętrznych co kilka miesięcy;
🔹 stworzyć odrębną procedurę dla dzieci obywateli Białorusi, urodzonych w Polsce, które z powodu braku możliwości uzyskania białoruskiego paszportu napotykają problemy przy załatwianiu dokumentów;
🔹 oficjalnie uznać dokument podróżny za dowód tożsamości, aby można go było używać nie tylko do przekraczania granicy, ale także w codziennych sytuacjach.
Autorzy listu uważają, że obecny system pozostawia tysiące Białorusinów w stanie niepewności. Ich zdaniem Polska powinna zapewnić ludziom możliwość normalnego życia, pracy i korzystania z podstawowych praw, nawet jeśli nie mogą uzyskać lub przedłużyć paszportu swojego kraju
Amnesty International również uruchomiła petycję z apelem o wsparcie zmian. Można ją podpisać pod tym linkiem
Problem dotyczy nie tylko dorosłych. Wiele dzieci, urodzonych w Polsce przez białoruskich rodziców, również napotyka trudności: bez paszportu trudno im uzyskać dokumenty potwierdzające tożsamość i załatwić niezbędne pozwolenia
Dla Białorusinów, którzy pozostają bez możliwości odnowienia narodowego paszportu, polski dokument podróży staje się de facto jedynym sposobem na podróżowanie i załatwianie spraw administracyjnych. Jednak z powodu krótkiego okresu ważności, trzeba go regularnie przedłużać, co stwarza dodatkowe obciążenie biurokratyczne zarówno dla cudzoziemców, jak i dla polskich instytucji
