, ,

Ukraińcy wracają do Polski — i otrzymują status turystów zamiast ochrony czasowej. Co się dzieje ze statusem uchodźcy?

Ukraińcy wjeżdżający do Polski coraz częściej otrzymują adnotację o celu turystycznym podróży, a nie o wjeździe w ramach ochrony czasowej. O zmianie praktyki pisze polska „Gazeta Wyborcza”, powołując się m.in. na dane Helsińskiego Funduszu Praw Człowieka (HFPC)

Z danych publikacji wynika, że szczególnie zauważalne zmiany zaczęto rejestrować od marca 2026 roku. Przy tym pierwsze oznaki nowej tendencji pojawiły się już dwa miesiące wcześniej.

Nagły spadek liczby wjazdów w ramach ochrony czasowej

HFPC poinformowała, że w niektórych punktach granicznych od marca do czerwca znacznie zmniejszyła się liczba wjazdów obywateli Ukrainy, które straż graniczna klasyfikowała jako ewakuację lub wjazd w celu uzyskania tymczasowej ochrony

Przykład przejścia w Medyce jest wymowny. W styczniu i lutym 2026 roku zarejestrowano tam około 9 tysięcy osób jako uchodźców. Jednak później wskaźnik gwałtownie spadł:

  • w marcu — 1814 osób;
  • w kwietniu — 82;
  • w maju — 94;
  • w czerwcu — 359.

Podobną sytuację, według danych funduszu, obserwowano również w Korczowej, Hrubieszowie i Dorohusku. Wyjątkiem był punkt kontrolny w Chrebnem.

Nie ma oficjalnych statystyk dotyczących tego, ile dokładnie Ukraińców zostało zarejestrowanych jako turyści zamiast uzyskać status uchodźcy

Dlaczego zmienia się status

Jak pisze „Gazeta Wyborcza”, Ukraińcy, którzy opuszczają Polskę na ponad 30 dni, mogą stracić tymczasową ochronę. Jednak, według słów cytowanego przez gazetę aktywisty, nawet ci, którzy wracają przed upływem tego terminu, coraz częściej wjeżdżają do Polski jako turyści.

Funkcjonariusze graniczni nie są zobowiązani do osobnego informowania osoby, w jakiej kategorii zarejestrowano jej wjazd. Dlatego niektórzy Ukraińcy już kilka tygodni po powrocie dowiadują się, że ich tymczasowa ochrona przestała obowiązywać.

Rozmówca z redakcji wiąże początek tej tendencji z zmianami politycznymi w Polsce. Jego zdaniem, pierwsze podobne przypadki stały się zauważalne po tym, jak w sierpniu 2025 roku prezydent Karol Nawrocki nałożył weto na specjalną ustawę o pomocy obywatelom Ukrainy.

Co zrobić, jeśli status został określony nieprawidłowo

Jeśli obywatel Ukrainy uważa, że jego wjazd został błędnie zakwalifikowany jako turystyczny, może złożyć odwołanie od decyzji. Straż graniczna wskazuje, że w tym celu należy zwrócić się do jednostki straży granicznej, która rejestrowała wjazd.

Na złożenie takiego wniosku przewidziano 30 dni. Taki sam termin obowiązuje dla złożenia wniosku o nadanie numeru PESEL ze statusem UKR.

Zmiana praktyki może mieć poważne konsekwencje dla Ukraińców, ponieważ status ochrony czasowej wiąże się z możliwością korzystania z szeregu praw i ulg przewidzianych w polskim prawodawstwie

Czytaj także


Czytaj dalej