Польскае ўрад рыхтуе новы крэдыт, які павінен дапамагчы людзям атрымаць жыллё ў сістэме грамадскага будаўніцтва. Ён прызначаны для тых, каму не хапае грошай на першапачатковы ўнёсак у TBS або SIM альбо на жыллёвы ўклад у кааператыве.
Галоўная перавага праграмы — крэдыт будзе спажывецкім, але яго працэнтная стаўка павінна быць такой жа, як па іпатэцы. Дадаткова яго плануюць гарантаваць за кошт Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK).
На што будзе прызначаны крэдыт
Ідзе гаворка пра жыллё, якое будуюць у рамках сістэмы грамадскага будаўніцтва — у прыватнасці, пра кватэры TBS і SIM. Каб атрымаць такое жыллё, будучаму арандатару часта неабходна ўнесці значную суму яшчэ да заселення.
Звычайна такі ўнёсак складае 15–30% кошту кватэры або выдаткаў на яе будаўніцтва. У залежнасці ад кошту жылля гэта можа быць некалькі дзясяткаў тысяч злотых, а часам — больш 100 тыс. злотых.
Для многіх сем’яў менавіта гэтая сума становіцца галоўным перашкодай: даходу можа хапаць на штомесячную арэнду, але назапасіць буйны ўнёсак загадзя яны не могуць.
Па ацэнках Міністэрства развіцця і тэхналогій, такая праблема можа закранаць каля 40% дамашніх гаспадарстваў.
Як будзе працаваць новая праграма
Урад прапануе дазволіць банкам выдаваць на такі ўнёсак звычайны спажывецкі крэдыт. Аднак яго ўмовы павінны быць значна выгаднейшыя за стандартны спажывецкі займ.
Дзяржава праз BGK прадаставіць банкам гарантыю. У абмен банкі, якія ўдзельнічаюць у праграме, павінны будуць усталяваць працэнтную стаўку на ўзроўні іпотечных крэдытаў.
Намеснік міністра развіцця і тэхналогій Томаш Левандоўскі патлумачыў, што такім чынам людзі змогуць атрымаць фінансаванне на ўмовах, параўнальных з іпатэкай, хаця фармальна будзе ісці гаворка пра спажывецкі крэдыт.
Дзяржаўная гарантыя таксама павінна пераканаць банкі актыўней прапаноўваць такі прадукт. У Związek Banków Polskich адзначаюць, што дзяржаўнае забеспячэнне крэдыту з’яўляецца дастатковай абаронай для банкаў.
Чаму гэта можа быць выгадна
Розніца паміж стаўкай па іпотэцы і звычайным спажывецкім крэдытам цяпер можа быць вельмі вялікай
Па ацэнцы дырэктара дэпартамента аналізу Rankomat Яраслава Садоўскага, іпотэчныя крэдыты з пераменнай стаўкай каштуюць каля 5,8% гадавых, тады як па спажывецкіх крэдытах стаўка можа дасягаць прыкладна 14%. Пры гэтым спажывецкія крэдыты таксама могуць суправаджацца дадатковымі камісіямі і страхоўкамі.
Таму магчымасць атрымаць грошы на ўнёсак у TBS або SIM па іпатэчнай стаўцы можа значна знізіць кошт пазыкі
Хто можа атрымаць крэдыт
Праграма будзе прызначана для людзей, якія:
- не маюць уласнага дома або кватэры
- не маюць кааператыўнага права на жыллё
- жадаюць атрымаць жыллё ў сістэме TBS, SIM або кааператыве
- не могуць самастойна сабраць неабходную суму на першапачатковы ўнёсак
Максімальны памер дзяржаўнай гарантыі складзе 100 тыс. злотых. За яе прадастаўленне прыйдзецца заплаціць 1% ад сумы гарантыі, але не больш 1000 злотых.
Крэдыт плануюць выдаваць на тэрмін ад 5 да 15 гадоў.
Колькі людзей зможа скарыстацца праграмай
Урад разлічвае, што новая схема дапаможа прыкладна 30 тыс. гаспадарак да 2030 года.
У той жа час праграма пакуль знаходзіцца на стадыі падрыхтоўкі. У бліжэйшы час адпаведныя змены могуць з’явіцца ў пераліку заканадаўчых работ Савета міністраў Польшчы.
Калі праект будзе прыняты, у людзей, якія могуць дазволіць сабе штомесячныя плацяжы за жыллё, але не маюць дзясяткаў тысяч злотых на першапачатковы ўнёсак, з’явіцца яшчэ адзін спосаб атрымаць кватэру ў сістэме грамадскага будаўніцтва.
